{"id":37497,"date":"2015-07-12T21:44:03","date_gmt":"2015-07-12T19:44:03","guid":{"rendered":"https:\/\/kernbeisser.ch\/wat-is-dispensationalisme\/"},"modified":"2025-05-28T10:03:06","modified_gmt":"2025-05-28T08:03:06","slug":"wat-is-dispensationalisme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kernbeisser.ch\/nl\/wat-is-dispensationalisme\/","title":{"rendered":"Wat is Dispensationalisme?"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text text_lead=\"yes\" uncode_shortcode_id=\"912127″]Dispensationalisme is een variant van systematische theologie. Het wordt vooral gewaardeerd in evangelische kringen en er zijn bijzonder veel subvarianten van. Dit artikel behandelt de basiskenmerken van dit model.[\/vc_column_text][vc_column_text uncode_shortcode_id=\"187400″]<\/p>\n

Denken in tijdsperioden<\/h3>\n

Dispensationalisme is een theologische benadering om de onderlinge relaties in de Bijbel te begrijpen. Het woord verwijst naar de Latijnse vertaling van de Bijbel, waarin het Griekse oikonomia<\/em> is weergegeven met het Latijnse dispensatio<\/em>. Bijvoorbeeld in de Brief aan de Efezi\u00ebrs:<\/p>\n

\"huius rei gratia ego Paulus vinctus Christi Iesu pro vobis gentibus si tamen audistis dispensationem<\/strong> gratiae Dei quae data est mihi in vobis\".<\/em>
\nEf 3:1-2 Vulgaat<\/p>\n

\"Daarom ben ik, Paulus, de gevangene van Christus Jezus, voor u, de volken - u hebt zeker gehoord van de toediening van<\/strong> Gods genade die mij is gegeven met betrekking tot u.\"<\/em>
\nEf 3:1-2 Opb. Elbf.<\/p>\n

\"Daarom ben ik, Paulus, de gebondene van Christus Jezus voor u die uit de heidenen bent - want als u gehoord hebt van de toediening van<\/strong> de genade van God die mij voor u gegeven is.\"<\/em>
\nEf 3:1-2 KNT<\/p>\n

Dispensationalisme wordt vanwege deze naamgeving ook wel omschreven als \"administratieve leer\", namelijk de leer van de verschillende toedieningen van God, waarvan de zojuist genoemde toediening van Gods genade<\/em> een voorbeeld is. Een administratie is zoiets als een periode met een bepaald karakter. Dispensationalisme onderscheidt verschillende tijden in de Bijbel, elk met een eigen karakter. Het zou echter voorbarig zijn om het basisidee van het dispensationalisme te reduceren tot deze \u201cadministraties\u201d. Er zijn veel andere tijdtermen in de Bijbel die ook hun eigen betekenis hebben.<\/p>\n

De kern van het dispensationalisme is het vermogen om verschillen in de tekst uit verschillende tijden serieus te nemen en daaruit concrete vragen af te leiden over het verstaan van de tekst. Paulus schreef: \u201cHebt u gehoord van de toediening van Gods genade aan mij [Paulus] over u?\u201d.<\/em> Of dit nu een uitspraak is of een vraag, zijn we bekend met de toediening van Gods genade die Paulus ontving voor de heidenen? Dispensationalisme onderzoekt deze en andere vragen omdat ze voortkomen uit de bijbelse tekst zelf en spreken over een speciaal en uniek karakter van een tijd.<\/p>\n

Kunnen zulke verwijzingen nuttig zijn om de Bijbel te begrijpen? Dispensationalisme bevestigt deze vraag en leert ons als het ware mee te lezen met de geschiedenis. De eerste vraag is altijd: Wat begrepen de oorspronkelijke luisteraars? Wat was bekend en wat niet? Wat is de context voor de doelgroep? Verschillen tussen verschillende delen van de Bijbel moeten niet gebagatelliseerd worden, maar onderzocht worden op hun relevantie voor bijbels begrip. [\/vc_column_text][vc_column_text uncode_shortcode_id=\"131793″]<\/p>\n

Waar dispensationalisme bijzonder goed in is<\/h3>\n

Dispensationalisme is een benadering om de Bijbel te begrijpen. E\u00e9n benadering is bedoeld om ons te helpen de Bijbel zelf beter te begrijpen. Dispensationalisme laat zien waarom verschillen in de Bijbel geen tegenstrijdigheden zijn, maar een duidelijke en begrijpelijke betekenis hebben in hun eigen context (in hun eigen tijd).<\/p>\n

In de Hof van Eden kregen mensen bijvoorbeeld een plantaardig dieet te eten:<\/p>\n

\u201cEn God zei: Zie, Ik heb u gegeven al het kruid, dat zaad draagt, dat op de ganse aarde is, en al het geboomte, in hetwelk de vrucht des booms zaad oplevert; het zal u tot spijze zijn.\u201d<\/em>
\nGen 1:29<\/p>\n

Na de zondvloed was er een verandering in het menu:<\/p>\n

\"Alles wat beweegt<\/span>, wat daar leeft, zal voedsel voor jullie zijn; zoals het groene kruid geef ik het jullie allemaal.\"<\/em>
\nGen 9:3<\/p>\n

De dispensationalist erkent: voor<\/em> de zondvloed was er een ander dieet dan na de<\/em> zondvloed. Er waren twee verschillende tijden (qua menu). God raadde eerst een puur plantaardig dieet aan, maar verklaarde later expliciet een uitbreiding. De overgang van de ene tijd naar de andere werd gemarkeerd door de gebeurtenis \"Zondvloed\". Daarna brak een andere tijd aan. Dus als er iemand zou komen die beweert dat God wil dat we allemaal vegetarisch zijn (door te verwijzen naar de uitspraken van voor de Zondvloed), dan kan deze bewering worden gecorrigeerd met de uitspraken van na de Zondvloed. Deze uitspraken zijn niet tegenstrijdig, maar de tijden zijn veranderd. Ze staan in een ontwikkeling na elkaar, waarbij de latere de eerdere hebben uitgebreid.<\/p>\n

Dispensationalisme helpt om deze eigenaardigheden duidelijker te zien door de nadruk te leggen op belangrijke passages in de Bijbel. Als Paulus zegt: \u201cHebben jullie gehoord van de toediening van Gods genade die mij [Paulus] met betrekking tot jullie gegeven is?\u201d, dan<\/em> is het duidelijk dat niemand daar eerder over gesproken heeft. Met Paulus verschijnt er iets nieuws op het toneel van de bijbelse openbaring. De apostel zelf beschrijft dit als een mysterie en spreekt over de \"onthulling van een mysterie<\/strong> dat verborgen was in aeonische tijden, maar nu is geopenbaard\"<\/em> (Rom 16:25-26). In Efezi\u00ebrs spreekt hij in soortgelijke bewoordingen over het feit dat …<\/p>\n

\u201c… Deze genade [is] gegeven om aan de volken de onnaspeurlijke rijkdom van Christus als evangelie te verkondigen, en om allen te verlichten over de toediening van het geheimenis<\/strong> dat van oudsher in God verborgen is geweest.\u201d<\/em>
\nEf 3:8-9<\/p>\n

Hij vraagt de ontvangers van de brief ook om voorbede,<\/p>\n

\"opdat ik, als ik mijn mond opendoe, de juiste uitdrukking krijg om het mysterie van het evangelie<\/strong> openhartig bekend te maken\".<\/em>
\nEf 6:19<\/p>\n

Dus ooit was dit geheim, namelijk \"onbekend\", terwijl Paulus het nu opnieuw onthult. Pas daarna werd dit geheim bekend (zonder in detail te treden). Er is een verschil tussen de twee tijden. Er zijn verschillende boodschappen van toepassing en deze kunnen niet zomaar worden uitgewisseld. De gebeurtenis die de overgang<\/em> van de ene tijd naar de andere markeerde, was de roeping van de apostel Paulus<\/em> en de opeenvolgende afzondering voor deze speciale bediening (Rom 1:1 Handelingen 13:2). Als we deze verschillen<\/em> herkennen en goed luisteren naar de woorden die worden gebruikt, kan dit de deur openen naar een beter begrip van de Bijbel<\/em>. Verschillen tussen de evangeli\u00ebn en de brieven van Paulus hoeven bijvoorbeeld niet gebagatelliseerd te worden. We kunnen aannemen, zo gelooft de dispensationalist, dat elke groep boeken, elke auteur, zijn eigen taak vervult. De inhoud kan worden aangepast aan de doelgroep. Terwijl veel christelijke groepen simplistisch aannemen dat \u201cwaar Jezus staat, het ook de kerk van vandaag is\u201d, kan dispensationalisme vragen naar de verschillen om de tekst voor zichzelf te laten spreken.<\/p>\n

Uit deze paar voorbeelden kunnen de sterke punten van een dispensationalistische kijk worden gezien. Dispensationalisme …<\/p>\n