Wat opvalt, wordt uitgezocht. Sommige mensen zien mijn posts of video’s en worden voor het eerst geconfronteerd met het idee dat bijvoorbeeld de hel niet in de Bijbel wordt onderwezen. Dit kan verontrustend zijn als je er voorheen vast van overtuigd was dat de hel een "bijbels concept" is. Maar is het daardoor mijn doctrine? Helemaal niet. Niets van wat ik schrijf of zeg is nieuw. Alles heeft al eerder bestaan. Het is net zo historisch geworteld als sommige andere ideeën. Een differentiatie.
Niets van wat ik schrijf of noem in video’s is nieuw. Ik heb dit keer op keer vermeld en je kunt er ook over lezen op de pagina "Over deze site".
Mijn onderwijs = Mijn begrip
Ik heb geen doctrine, maar ik heb een inzicht. Ik zie het verschil als volgt: De doctrine zou proberen iets in steen te vereeuwigen, maar mijn begrip kan zich aanpassen. Als je bepaalde lessen volgt en nieuwe dingen leert, herken je misschien iets wat er met schaaldieren gebeurt: Als ze groeien, moeten ze hun oude schaal afwerpen voordat er een nieuwe en grotere schaal kan ontstaan en uitharden. Het pantser zit aan de buitenkant. Maar wat als je een innerlijke steun hebt, hoe kan vertrouwen op God je dan steun en vertrouwen geven? Dan kun je blijven groeien zonder dat je je oude harnas hoeft af te werpen. God zelf en niet de doctrine is de beslissende steun.
Natuurlijk vertel ik je alleen waarover ik zelf heb gedacht. Dat is mijn keuze. Daarom is het juist dat deze website je vertelt wat ik vandaag denk. Het is echter niet alleen een weerspiegeling van wat ik vandaag denk, maar ook een weerspiegeling van onderwerpen waar ik me al tientallen jaren intensief mee bezighoud.
Dus mijn "doctrine" is slechts mijn begrip. Dit is niet perfect of volledig en zeker geen absolute waarheid. Omgekeerd concluderen sommige mensen hieruit dat ik niet zeker weet waar ik voor sta. Dat is natuurlijk ook niet waar. Ik heb mijn standpunten zorgvuldig gekozen en, voor zover mogelijk, alternatieven of tegengestelde standpunten onderzocht. Ik ken er alleen geen goddelijke autoriteit aan toe en wil niet meer verstrikt raken in een verkeerd/juist schema. Een loopgravenoorlog is niet de bedoeling voor mij.
De focus voor deze website
Als ik vandaag over de hel praat, is dat niet omdat ik er nog steeds veel vragen over heb. Die heb ik niet meer. Ik heb niet alleen alle vragen over de hel nauwkeurig overwogen, maar ze ook op bevredigende wijze beantwoord op basis van tekst en context. Voor mij is het zonneklaar dat de hel een verzinsel is van de traditie en geen leer van de Bijbel.
De enige reden dat ik er nog steeds mee omga is omdat ik mensen ontmoet die ermee worstelen. Ik ben bewogen door de ervaringen van mensen, die in starre overtuigingen opgroeiden. Iedereen die zijn aannames wil herzien, moet worden gevierd als een held. Dit is precies wat niet gebeurt in veel gemeenschappen die geloven dat alleen gelijkschakeling met doctrines van een hel echte orthodoxie voortbrengt. Als ik vandaag spreek over de hel, over alverzoening en dergelijke, dan is dat omdat het nodig is om anderen vrij te laten in de vrijheid van Christus. De strijd om antwoorden is vaak echt. Dit moet worden gerespecteerd.
Degenen die een bedreigende boodschap zoals de doctrine van de hel willen onderzoeken, worden door hun gemeenschap vaak onder zware druk gezet om het onderwerp te negeren. Omdat je vaak de enige in de gemeenschap bent die kritische vragen stelt, sta je vaak alleen met je vragen. Dat is niet gemakkelijk. Dan moet je je eigen weg gaan, tegen de ideologische stroom inzwemmen met je eigen openheid voor bijbelse vragen en vaak vechten voor intellectuele vrijheid. Dit is niet alleen vermoeiend, maar vereist ook een groot doorzettingsvermogen.
Omdat je vaak niet weet waar je naartoe gaat of hoe je toekomstige geloof eruit zou kunnen zien, heb je veel vertrouwen in God en een openhartige dialoog nodig. 2000 jaar kerkgeschiedenis getuigt van oprechte geschillen. Moeten we deze geschiedenis niet eren met onze eigen vragen? Iedereen die serieuze vragen heeft of sektarische structuren wil verlaten heeft steun nodig, en juist geen verdere pogingen tot intimidatie.
2000 jaar kerkgeschiedenis getuigt van oprechte geschillen. Moeten we deze geschiedenis niet eren met onze eigen vragen?
De focus van deze website is dan ook niet mijn stokpaardje, maar een poging om een onderwerp zo te presenteren dat anderen er iets aan hebben. Het is belangrijk om leerstellingen en argumenten te benoemen zodat mensen erover kunnen nadenken. Je kunt onderwerpen en verschillende standpunten op het internet opzoeken, zodat je je erin kunt verdiepen.
Alverzoening door de eeuwen heen
Niets van wat ik hier op deze website schrijf is nieuw. Paulus schreef al dat God op een dag het universum met zichzelf zal verzoenen door vrede te stichten door het bloed van het kruis (Kol 1:20). Dat was 2000 jaar geleden. Paulus heeft nooit over de hel gepredikt. Veel ideeën werden pas eeuwen later in de doctrine opgenomen en vervolgens gestold. Op dezelfde manier zijn er altijd groepen geweest die niet in de hel geloofden.
Hosea Ballou laat in zijn boek "The ancient history of Universalism" (1829) zien hoe vanaf de tijd van de apostelen het idee van universele verzoening stevig verankerd was onder gelovigen totdat het in 553 door de kerk werd verworpen. Vervolgens laat hij zien hoe geloofsgemeenschappen tot aan de Reformatie vertrouwden op de reddende kracht van God. In een tweede boek, "The modern history of Universalism" (1830), schrijft Thomas Wittemore over de verdere sporen van universele verzoening in geloofsgemeenschappen vanaf de Reformatie tot zijn tijd. De boeken zijn nu beschikbaar als facsimile en kunnen ook online worden bekeken.
Er is dus geen Kernbeisser-doctrine, alsof ik het opnieuw zou hebben uitgevonden, maar er is een rijke en lange traditie.
De doctrine van de hel is als een kaartenhuis dat verschillende andere doctrines nodig heeft om het idee van een eindeloze hel te propageren. Het idee dat alles "eindeloos" is, namelijk "eeuwig", is zoiets als het goddelijke zegel van de theologie op de enorme verantwoordelijkheid van het geloof van de mens voor God, dat leidt tot eeuwige kwelling of eeuwige gelukzaligheid. Iedereen die vandaag de dag in de Bijbel leest over "eeuwigheid" begrijpt dit meestal als "eindeloosheid". Dit is echter een idee dat pas eeuwen nadat de Bijbel werd geschreven de Schrift werd binnengesmokkeld.
Voor me ligt een facsimile-uitgave van een vertaling van het Nieuwe Testament door Nathaniel Scarlett uit 1798. Er staat hier geen woord voor eeuwigheid, maar het woord "tijdperken" (ages) wordt consequent gebruikt, net als in de edities van de Elberfelder Bijbel uit het begin van de 20e eeuw (let op de voetnoten tegenwoordig).
Deze en andere getuigenissen worden vaak over het hoofd gezien als je absoluut in de hel moet geloven. Vandaag de dag worden er echter nog steeds boeken gepubliceerd die de verzoening propageren. Dit gaat niet over een bepaalde theologische richting, maar over het erkennen van het getuigenis van de Bijbel vanuit verschillende perspectieven.
Het gaat nooit om een bepaalde doctrine.
Als ik zelf een achtergrond heb die gekenmerkt wordt door evangelische ideeën, dan is dat de reden voor mijn persoonlijke manier van omgaan met dingen. Is dit de enige manier? Natuurlijk niet. Andere mensen hebben een andere achtergrond, maar komen tot vergelijkbare conclusies op basis van het bijbelse getuigenis. Dit in het bijzonder is een sterke aanwijzing dat je hier iets op het spoor bent.
Het gaat nooit om een doctrine, maar om wat het doet. Het gaat over het begrip van God, mensen en de wereld, dat gekenmerkt wordt door een zienswijze. Wanneer sommige tijdgenoten zich vastklampen aan een doctrine "omwille van de doctrine", doet deze houding me denken aan de woorden van de apostel Paulus:
"Broeders! Het verlangen van mijn hart en mijn smeekbede aan God voor hen is dat ze gered worden. Want ik getuig hun dat zij ijver voor God hebben, maar niet naar kennis. Want omdat zij Gods gerechtigheid niet erkenden en hun eigen [gerechtigheid] wilden vestigen, hebben zij zich niet onderworpen aan Gods gerechtigheid."
Romeinen 10:1-3
Het gaat nooit om een doctrine, maar om het effect daarvan (2Tim 3:16-17; Ef 2:8-10). Een God die dit predikaat verdient, heeft de goedkeuring van een leer van jou of mij of wie dan ook niet nodig. Degenen die de doctrine in het middelpunt van hun denken plaatsen, missen waarover het gaat. Het maakt niet uit of dit de doctrine van de hel of universele verzoening is.
Op de kern bijten (Kernbeisser)
Ik koos het pseudoniem "Kernbeisser" als woordspeling. Ik bijt graag in de kern van de zaak. In de woordkeuze is het de bevestiging van een uiteenzetting. Voor mij gaat het meer om een debat en waartoe dat leidt dan om een doctrine, hoe die ook gekarakteriseerd mag worden. Paulus schrijft dat we moeten onderzoeken wat belangrijk is (Fil 1:9-11). Daarom juich ik het toe als andere christenen betrokken raken bij het bespreken van geloofsvragen. Ik kan een engagement prijzen, zelfs als ik inhoudelijk op een andere plek sta.
Wat mensen echt verbindt heeft niets te maken met een bepaalde doctrine of speciale kennis, maar met het feit dat mensen zichzelf geroepen zien door God en door Christus. Ze herkennen God in hun eigen ervaring, worden geraakt door de woorden van de Bijbel, het goede nieuws van Gods genade. Dat verandert alles. Deze ervaring verbindt hen met andere mensen die een gelijkaardig vertrouwen ervaren.
Het gaat nooit om een speciale Kernbeisser-doctrine. Maar welk effect hebben je overtuigingen op je leven? Dat lijkt me de belangrijkste vraag. Hoe zie jij het?