Wat je gelooft en vertrouwt kan veranderen. Het kunnen levenssituaties zijn die een heroverweging vereisen. Misschien herken je zulke situaties bij jezelf, misschien ook bij je familie en vrienden. Dit kan het huidige begrip van het leven op zijn kop zetten. Alles verandert en dat is vaak niet prettig. Wat dan?

Degenen die zien dat hun vroegere begrip van het leven in twijfel wordt getrokken, worden vaak gedwongen om opnieuw na te denken. Je kunt achterom kijken en jezelf als slachtoffer zien, of je kunt vooruit kijken en je afvragen hoe je het leven beter kunt begrijpen. Wie zichzelf als slachtoffer ziet, stagneert in het leven. Degenen die zichzelf als uitgedaagd zien, kunnen daarentegen nieuwe wegen vinden. Dit vereist moed en vaak doorzettingsvermogen, totdat er een nieuwe zekerheid is gevonden. Soms werkt dit beter, soms minder goed. Maar dit maakt allemaal deel uit van de ervaringen die we als mens kunnen hebben.

Dit geldt ook voor geloofskwesties. Wanneer geliefden terminaal ziek worden, wanneer vrienden sterven, wanneer de familie grote ontberingen doormaakt, wanneer je zelf in existentiële nood verkeert, zijn dat extreme situaties. Ze kunnen ook vraagtekens zetten bij eerdere overtuigingen. Wat dan? Heeft jouw geloofsgemeenschap, heeft jouw geloofsopvatting een hulp of vooruitzicht voor mensen in jouw situatie? Dit kan leiden tot een breuk met een vorige religieuze gemeenschap. Dit gebeurt wanneer de huidige levenssituatie geen plaats heeft in de ideeën van de gemeenschap. Als de gemeenschap geen twijfel toestaat, geen berusting toestaat, geen echtscheiding toestaat, geen ongeneeslijke ziekte toestaat, alleen zeer beperkte ideeën toestaat over hoe "goed" te leven, zal hij uit deze gemeenschap worden geduwd.

Degenen die zich omdraaien, radicaal nieuw denken, verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven en moedig het pad naar een betere toekomst inslaan, hebben steun en begrip nodig, geen veroordeling of hulpeloze passiviteit. Ik heb deze contrasten keer op keer opgemerkt en ze zijn een uitdaging voor alle mensen die zich hierin bevinden.

Maar wat als je het leven omarmt en gewoon verder gaat? Wat als je ontdekt dat twijfel deel uitmaakt van geloof? Wat als deze of die gedachten misschien ook anders gedacht zouden kunnen worden? Wat als je eerdere begrip zijn grenzen bereikt, maar iemand een deur voor je opent? Durf jij er doorheen te lopen? Wat als je doorloopt maar niemand volgt? Dan bevind je je in een nieuwe situatie waarin een deel van het verleden niet langer toegankelijk is. Dit kan pijnlijk zijn en consternatie veroorzaken. Het is echter mogelijk om van desoriëntatie naar een nieuwe oriëntatie te gaan.

Dit gaat niet over de juiste of verkeerde doctrine, over bepaalde ideeën die verworpen of geaccepteerd moeten worden. Het gaat om menselijkheid die gesteund wil worden door spiritueel ingestelde mensen. Zoals de apostel Paulus dit bijvoorbeeld beschreef voor de kerk:

"Daarom, als uitverkorenen van God, heilig en geliefd, toon mededogen, vriendelijkheid, nederigheid, zachtmoedigheid, geduld, verdraag elkaar en toon elkaar barmhartigheid als iemand een klacht heeft tegen iemand anders. Zoals de Heer jullie een gunst bewijst, zo doen jullie dat ook. Maar doe boven dit alles de liefde aan, die de band der volmaaktheid is. En laat de vrede van Christus de scheidsrechter zijn in jullie harten, waartoe jullie in één lichaam geroepen zijn, en wees er dankbaar voor!"
Kol 3:12-15