Hoe moeten we bidden? De discipelen vroegen dit tijdens de zogenaamde Bergrede en Jezus leerde hen het "Onze Vader" (Mt 6:9-13). Dat was vóór het kruis. Hoe is het vandaag? Moeten we bidden zoals Paulus, die pas na de opstanding begint te prediken?
Voor het kruis
Jezus leerde ons om niet te bidden zoals de huichelaars (Mt 6:5). Hij legt uit dat ze zichzelf vieren en in het openbaar verschijnen zodat andere mensen hen zien als bijzonder vroom en godvruchtig. Het Onze Vader daarentegen is eenvoudig en kort en komt overeen met de boodschap van Jezus, waarmee hij zich tot het volk van Israël richtte (Mt 15,24). Niets zegt dat dit verwijst naar de gemeente van vandaag. Dit ontstaat pas veel later. Jezus spreekt tot Israël over de beloften aan Israël (Rom 15:8) over een koninkrijk dat nabij was gekomen (Mt 4:17). Het evangelie dat Jezus in deze tijd verkondigde was het "evangelie van het koninkrijk" (Mt 4,23). Daarom noemt Hij het koninkrijk in het Onze Vader (Mt 6:9-10). In de context van die tijd kan het niets anders betekend hebben als wat de Joodse toehoorders begrepen: Het messiaanse koninkrijk dat werd verwacht.
Niets hier sprak over dood en opstanding, of over redding door genade door geloof in Jezus. Het gebed van Jezus is gegeven voor een andere situatie dan vandaag. Het lijkt enigszins onbegrijpelijk dat juist dit gebed in veel kerkdiensten wordt benadrukt, terwijl gebeden die na de opstanding werden opgeschreven volledig worden genegeerd.
Na de opstanding
Het Nieuwe Testament laat een ontwikkeling zien. Vóór het kruis is anders dan na de opstanding. Paulus wijst er zelfs op dat wij (die na de opstanding leven) Jezus niet meer moeten kennen zoals hij in het vlees leefde (2 Korintiërs 5:16). Dit verwijst naar de tijd van de evangeliën. De situatie was fundamenteel veranderd. De verkondiging, realiteit en vooruitzichten waren veranderd. Er kwam een kerk uit alle volken, het lichaam van Christus, waartoe men vandaag als christen behoort. Dit vereist een andere verwachting dan de verwachting die ooit voor Israël gold. Met de opstanding als basis en de aankondiging van een kerk uit alle volken, is de verkondiging uit de tijd van de evangeliën niet langer een actuele kwestie. Natuurlijk kunnen er veel goede dingen worden afgeleid uit de evangeliën in figuurlijke zin, maar vanuit het oogpunt van de tekst is het niet van toepassing op de kerk van vandaag.
In deze nieuwe situatie kunnen we ons afvragen hoe we vandaag bidden. Omdat de brieven van Paulus van bijzonder belang zijn voor de leer van de kerk, kunnen we er veel van leren. Paulus schreef gebeden op in verschillende brieven. Deze zijn bijzonder waardevol omdat ze gebaseerd zijn op de realiteit en verkondiging na de opstanding en speciale relevantie hebben voor de naties.
Bid als Paulus
Moeten we nu bidden zoals Paulus? Dit is een serieuze vraag voor veel mensen die zich bewust zijn van de ontwikkeling in het Nieuwe Testament. De gewoonte om naar Paulus’ gebeden te bidden is een bewijs van zo’n begrip. Je zoekt naar de woorden van de apostel omdat je je bewust bent van de verandering. Terecht wordt erkend dat de inhoud van Paulus’ gebeden bijzonder waardevol is voor vandaag. Er zijn hier belangrijke verwijzingen naar Gods zorgen om de kerk en naar de karakterisering van de boodschap van vandaag. Je kunt er veel van leren.
Maar moeten we bidden zoals Paulus? Natuurlijk niet. Paulus noemde zijn gebeden in zijn brieven omdat ze daar een functie hadden. Ze zijn geen formule voor orthodoxie of betweterig gedrag. Iedereen bidt volgens wat hij zelf begrijpt. God herkent het hart van degene die bidt. Bovendien hebben we zelf veel verschillende aannames over bidden, zodat sommige mensen een stortvloed aan woorden verzinnen en anderen zwijgen. Paulus zegt eens dat we niet eens weten wat we moeten bidden (Rom 8:26). De apostel zegt ook dat we moeten volharden in gebed (Romeinen 12:12). Waar we voor moeten bidden wordt echter slechts vaag aangegeven.
Hier is de taak, als je geïnteresseerd bent in antwoorden: je kunt proberen de bijbelse passages over "bidden" en "bidden" te begrijpen, vooral in de brieven van de apostel Paulus. Je kunt de bijbelpassages in hun context analyseren. Dit helpt om inzicht te krijgen in gebeden vandaag de dag. Het volgen van wat Paulus zei en het niet vermengen met andere uitspraken geeft een duidelijk beeld van wat de apostel begreep.
Je kunt ook iets doen: je kunt Paulus’ gebeden als voorbeeld nemen, ze bidden en op die manier begrijpen wat belangrijk voor hem was. Tegelijkertijd kun je nadenken over hoe je tot nu toe hebt gebeden, welke woorden en uitdrukkingen je gebruikt en waarom dit (misschien) anders klinkt voor Paulus. Je kunt er met anderen over praten. Dat is heel leerzaam. Op deze manier kunnen we dichter bij het begrip van geloof van de apostel komen. Niet het imiteren van zijn woorden, maar het ontdekken van zijn geloofshouding en manier van uitdrukken kan ons helpen om het spirituele begrip dat hij had te begrijpen.
"Wees navolgers van mij, broeders, en kijk uit naar hen die wandelen zoals jullie ons als voorbeeld hebben."
Fil 3:17

